Voordeel! #1: de voordeelregel

Voordeel! #1: de voordeelregel

In de rubriek ‘Voordeel!’ snijdt de Scheidsrechtersvereniging Venlo en Omstreken actuele onderwerpen uit de wereld van de voetbalarbitrage aan. Op interactieve wijze voorzien we je van achtergrondinformatie en de belangrijkste tips en tricks. Doe er je voordeel mee! In deze eerste editie is er aandacht voor de toepassing van de voordeelregel.

Het is een droomscenario voor iedere scheidsrechter: de voordeelregel toekennen in de aanloop naar een wedstrijdbepalend doelpunt. Scheidsrechter Alex Bos geeft in september 2019 het goede voorbeeld in de Keuken Kampioen Divisie-wedstrijd tussen MVV Maastricht en Telstar uit Velsen:

HET SPELREGELBOEK

De scheidsrechter is bevoegd om de voordeelregel toe te passen. Dit houdt in dat hij een overtreding niet onmiddellijk bestraft, maar het spel door laat gaan om het niet-overtredende team te bevoordelen. De scheidsrechter mag de overtreding na enkele seconden alsnog bestraffen als het beoogde voordeel niet volgt. Als de scheidsrechter besluit om de voordeelregel toe te passen, dan zal hij één of twee armen voor het lichaam strekken. Het is belangrijk om deze boodschap ook verbaal kracht bij te zetten, zodat alle betrokkenen weten dat de scheidsrechter de overtreding heeft waargenomen. Dit voorkomt mogelijk frustraties van geblesseerde spelers of diens teamgenoten.

Een veelvoorkomende misvatting is dat balbezit hetzelfde is als voordeel. Dat is echter onjuist. Er is pas écht sprake van voordeel als een ploeg door de toekenning van de voordeelregel in staat is om alsnog een veelbelovende aanval op te zetten. Vaak wordt daarom gesproken over spel- of teamvoordeel.

Het is – zeker in een split second – niet eenvoudig om de voordeelregel altijd goed toe te passen. De IFAB, de organisatie die de spelregels in het voetbal bepaalt, heeft daarom vier criteria opgesteld die scheidsrechters als concrete handvaten kunnen hanteren bij hun afweging om de voordeelregel wel of niet toe te passen:

G – Geest van de wedstrijd

De scheidsrechter moet ‘in de geest van de wedstrijd’ fluiten. Hij kan de voordeelregel gebruiken als een instrument om de wedstrijd beter te managen. De belangrijkste vraag die de scheidsrechter zich moet stellen, is: heeft de voordeelregel op dit moment in de wedstrijd een positief effect op mijn controle over de wedstrijd? Tijdens tumultueuze fasen in de wedstrijd met felle overtredingen is het verstandig om de spreekwoordelijke teugels aan te trekken. De voordeelregel toepassen is dan vaak geen verstandige keuze. In ontspannen wedstrijden met veel onderlinge acceptatie komt het de wedstrijd daarentegen ten goede als de scheidsrechter de voordeelregel vaker toepast.

A – Afstand tot het doel

Hoe dichter bij het doel, hoe eerder de voordeelregel toegepast wordt. Om dit te vereenvoudigen, kan de scheidsrechter het speelveld opdelen in drie ‘zones’. De rode, verdedigende zone bevindt zich het verst van het aanvallende doel. Het is daar eigenlijk een zogenaamde no go om de voordeelregel toe te passen. De gele zone bevindt zich rond de middenlijn. Het al dan niet toepassen van voordeel in deze zone is een afweging die de scheidsrechter zelf moet maken. De groene, aanvallende zone bevindt zich rondom het aanvallende doel. In de meeste situaties pakt het goed uit om op deze plek de voordeelregel toe te passen.

V – Veelbelovendheid van de aanval

Als een aanval veelbelovend is, dan wordt het in algemene zin meer gewaardeerd als een scheidsrechter de voordeelregel toepast. Immers: hoe veelbelovende de aanval is, hoe groter de kans om een doelpunt te scoren. Onder andere het aantal aanvallers en verdedigers is bepalend voor de veelbelovendheid van een aanval. Een aanval met veel aanvallers en weinig verdedigers biedt veel perspectief om een doelpunt te scoren. Andersom biedt een aanval met weinig aanvallers en veel verdedigers weinig perspectief om een doelpunt te scoren.

E – Ernst van de overtreding

Voordeel moet niet worden toegepast bij overtredingen die moeten worden bestraft met een veldverwijdering (rode kaart). Na ernstig gemeen spel, een gewelddadige handeling of een overtreding waardoor een tweede waarschuwing wordt gegeven, moet de scheidsrechter het spel onmiddellijk onderbreken. Hierop kan een uitzondering worden gemaakt als er een duidelijke mogelijkheid is om een doelpunt te maken.

Door een fluitsignaal na een overtreding enkele seconden uit te stellen kan de scheidsrechter de uitwerking van het voordeel beoordelen. Dit is het principe van wait-and-see. Al met al is het dus nog niet zo eenvoudig om de voordeelregel goed toe te passen. Niet iedere scheidsrechter gaat dit vlekkeloos af. Het is een Fingerspitzengefühl als gevolg van veel praktijkervaring. Oftewel: het adequaat toepassen van de voordeelregel is een echte GAVE! Dit ezelsbruggetje helpt om spelsituaties (tijdens de wedstrijd) gemakkelijk te analyseren met behulp van de vier criteria van de IFAB.

Zie de Spelregels Veldvoetbal 2020-2021 op pagina’s 24, 27 en 53-54.
Bron: https://www.theifab.com/laws/chapter/44/section/139/.

DO’S EN DON’TS

Do’s:

  • De voordeelregel verbaal ondersteunen door ‘Voordeel!’ of ‘Ga door!’ te roepen. Dit voorkomt frustraties.
  • Het ezelsbruggetje GAVE gebruiken om voordeelsituaties te analyseren: Geest van de wedstrijd; Afstand tot het doel; Veelbelovendheid van de aanval; en Ernst van de overtreding.
  • In sommige gevallen het fluitsignaal na een overtreding even uitstellen (wait-and-see) om het voordeel te beoordelen.

Don’ts:

  • Altijd door laten spelen als een team na een overtreding alsnog in zijn bezit heeft. Voordeel ≠ balbezit!
  • De voordeelregel toepassen in de ‘rode zone’. Dit is een no go.
  • Tijdens tumultueuze wedstrijden of wedstrijdfases de voordeelregel veelvuldig toepassen. Dit kan mogelijk leiden tot frustraties en uiteindelijk escalatie van de wedstrijd.

VOORDEEL?!

Onderstaand volgen twee clipjes van spelsituaties waarin de scheidsrechter de voordeelregel toepast. Zou jij in deze situaties de voordeelregel toepassen? Waarom wel of waarom niet?

Binnenkort bespreken we de clips op onze website. Houd www.svovenlo.nl dus in de gaten!